Het is Landgraaf wederom gelukt de begroting 2022 formeel, en vanaf 2025 structureel, in evenwicht te brengen. Een prestatie die bij de kadernota in het voorjaar zeer zeker niet vanzelfsprekend was door de toenemende lasten in het sociale domein. Maar ondanks deze toenemende lasten kunnen we toch komend jaar weer flink investeren in Landgraaf. Al met al een begroting waarmee we met vertrouwen het nieuwe jaar in gaan. 

Toenemende lasten sociaal domein

De lasten in het sociale domein zijn flink toegenomen. Dat komt door:

  • de aanzuigende werking door het abonnementstarief voor eigen bijdrage in de Wmo; 
  • de toenemende vergrijzing van onze bevolking;
  • de oplopende tarieven voor hulpverlening;
  • de gerechtelijke uitspraken die de gemeentelijke beleidsruimte voor slimme en efficiënte oplossingen verdergaand beperken;
  • en door de toegenomen hulpvraag in de jeugd a.g.v. de Covid-19 Pandemie. 

Dit alles dwingt ons opnieuw tot forse bijramingen in het sociaal domein. Het bij de kadernota geraamde meerjarensaldo kwam daardoor behoorlijk onder druk te staan.

Begroting in evenwicht

Dankzij een tweetal verantwoorde technische ingrepen, is de begroting in 2022 toch formeel in evenwicht. We gaan wat minder sparen in de algemene reserve en we ramen de te ontvangen gelden uit het gemeentefonds iets risicovoller. Vanwege het door het Rijk toegezegde extra geld voor de jeugdhulp ziet het er meerjarig beter uit dan verwacht bij de kadernota. Het structurele evenwicht bereiken we wel pas in 2025.

Een sluitende begroting in de toekomst

Dit noodzaakt ons wel om het komend jaar met op zoek te gaan naar ruimte voor nieuw beleid. Het dient daarnaast als dekking voor de te verwachten korting op het gemeentefonds voor Landgraaf vanaf 2023 als gevolg van de herverdeling van het gemeentefonds. 

Ook gaan we in 2022 verder met de vereenvoudiging van de procesgang in de Wmo waarbij we kijken naar de mogelijkheden om de uitvoering te verzakelijken. Zo kunnen we de 

allerzwaksten in onze samenleving blijven ondersteunen zoals we dat nu ook doen. Dit doen we overigens niet om te bezuinigen maar met als doel de voortgaande stijging van de lasten in de Wmo af te vlakken. Alhoewel niet uitgesloten is dat het Rijk bijstellingen zal doorvoeren in haar beleid (dit is immers een landelijke ontwikkeling), willen en moeten we ook op eigen kracht deze ontwikkeling aanpakken.

Investeren in Landgraaf

Positief is dat we ook komend jaar flink blijven investeren in Landgraaf. Alles bij elkaar is dit een investeringsbedrag ca. € 11 miljoen waarvan alleen al € 3,5 miljoen in de transformatie van de ruimtelijke structuur. Een transformatie die nodig is vanwege de veranderende samenstelling van de bevolking. 

Ook zijn in begroting 2022 enkele nieuwe structurele ruimtevragen opgenomen waaronder extra capaciteit voor de Openbare Orde en Veiligheid, de buitendienst en de beleidscapaciteit in het sociaal domein. In de wetenschap dat we op het programma sociaal domein ca. € 69 miljoen uitgeven, is dit laatste zeker geen overbodige luxe.

Tijdelijke versterkingen in 2022 en 2023

Daarnaast zetten we ook nog eens € 1,75 miljoen van onze reserves in voor diverse tijdelijke versterkingen in 2022 en 2023 waaronder:

  • het wegwerken van wachtlijsten in de jeugd;
  • het aanstellen van een extra ontwikkelcoach voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt; 
  • het aanjagen van duurzame mobiliteit;
  • het voortzetten van de leerlijn duurzaamheid; 
  • een werkbudget ter stimulering van de vrije tijds economie; 
  • en de inhuur van milieu-specialistische capaciteit.

Goede reservepositie

Onze reservepositie blijft desondanks, zeker als we die afzetten tegen de risico’s die we onderkennen, ook meerjarig aan de maat. Dit mede omdat we nog steeds € 750 duizend per jaar in de algemene reserve storten.

Documenten

Hier vindt u de programmabegroting 2022 en de bijlagen van de programmabegroting 2022.

Baten per soort - begroting 2022

Baten per soort

De gemeente Landgraaf ontvangt ca. 77% van haar financiële middelen via de algemene uitkering (gemeentefonds) en de uitkeringen voor inkomensregelingen waaronder bijstand. De eigen belastinginkomsten zijn maar 14% van alle inkomsten. Zorgpunt voor de toekomst is dat vanaf 2023 het gemeentefonds van het Rijk anders wordt verdeeld over de gemeenten waarbij wij als Landgraaf naar verwachting minder zullen krijgen.

Lokale belastingen - Begroting 2022

Lokale belastingen 2022

Het grootste deel van de lokale belastingen komt uit de Onroerende zaakbelasting (OZB). De volledige opbrengst Afvalstoffenheffing en Rioolheffing wordt ingezet voor afvalinzameling en onderhoud en verbetering van het rioolstelsel.

Lasten per programma - begroting 2022

Lasten per programma

Kijken we naar de lasten per programma dan is overduidelijk dat het sociaal domein met 56% van de lasten het grootste aandeel heeft in de begroting.  De lasten voor verkeer, vervoer en waterstaat (P2), Onderwijs (P4), Sport cultuur en recreatie (P5), Volksgezondheid en milieu (P7) en Volkshuisvesting, ruimtelijke ontwikkeling en stedelijke vernieuwing (P8) lijken laag. Daar hoort wat uitleg bij. We geven in 2022 net als in voorgaande jaren opnieuw veel uit aan investeringen. In 2022 heeft de raad de goedkeuring verleend aan in totaal bijna 11,5 miljoen euro aan nieuwe investeringskredieten. Omdat we deze investeringen over meerdere jaren mogen afschrijven, drukken ze voor een kleiner gedeelte op de lasten in de programma's.

 

Verdeling lasten per soort - Begroting 2022

Verdeling lasten per soort

Uit deze grafiek valt op te maken dat de gemeente ongeveer de helft van haar budget in handen geeft van gemeenschappelijke regelingen en gesubsidieerde professionele welzijnsorganisaties. Dit betreft bijvoorbeeld organisaties zoals ISD BOL, de GGD, de Veiligheidsregio, de Bibliotheek, JENS, de Oefenbunker enzovoort.            
Als we de kapitaallasten, de salarislasten en de storting in de reserves buiten beschouwing laten resteert slechts 30,4 miljoen euro. aan overig budget. Budget dat we o.a. uitgeven aan dienstverlening, onderhoud en beheer van onze wegen, het groen en de gemeentelijke (sport)accommodaties en de bedrijfsvoering.  
 

Geraamde stand van de reserves - begroting 2022

Geraamde stand van de reserves 

Per 1 jan 2022 verwachten we een omvang van de algemene reserve te hebben van ca. € 10,5 miljoen. De bestemmingsreserves hebben dan naar verwachting een omvang van € 9,2 miljoen. 

Ontwikkeling reserves meerjarig

In deze grafiek geven we de verwachte meerjarige ontwikkeling weer van onze reserves. We zien dat we tot en met 2023 een daling verwachten van onze reserves. De algemene reserve zal naar verwachting zich vanaf 2024 weer langzaam toenemen. Dit is met name het gevolg van de structurele storting van 750 duizend euro.

Ontwikkeling reserves meerjarig - begroting 2022