De Nederlandse overheid wil het gebruik van aardgas terugdringen. Aardgas is een fossiele brandstof die op raakt. Bovendien komt bij het gebruik van aardgas CO2 vrij, wat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Daarom zoeken we in Nederland manieren om duurzaam en zonder aardgas te wonen. Alle gemeenten bekijken samen met deskundigen, energiebedrijven, woningcorporaties en natuurlijk met hun inwoners hoe dat het beste kan.

Ook in Landgraaf denken we na over duurzame alternatieven én een tijdspad voor terugdringen van het gebruik van aardgas in onze gemeente. Zo’n plan en het tijdspad heet de Transitievisie Warmte.

Inwoners van Landgraaf denken mee

In november 2020 ontvingen alle inwoners van Landgraaf een brief met het verzoek mee te denken over het wonen zonder aardgas; de Monitor Verduurzaming Warmte (MoVe2030). In totaal hebben 1895 deelnemers aan dat verzoek gehoor gegeven. Dat is een heel mooi aantal. De antwoorden zijn voor ons heel waardevol. Het resultaat van deze monitor gebruiken we bij het ontwikkelen van de uitvoeringsplannen in Landgraaf.

Aardgasvrije proeftuinen

In diverse gemeenten in Nederland is men ondertussen al aan de slag gegaan met het aardgasvrij maken van woningen in de zogenaamde aardgasvrije ‘proeftuinen’. Er wordt bekeken hoe deze wijken op een andere duurzame manier verwarmd kunnen worden, bijvoorbeeld door middel van een warmtenet. De resultaten van deze proeftuinen dienen als leerproces voor toekomstige aardgasvrije wijken. De mogelijkheden om in Landgraaf ook aan de slag te gaan met zo’n proeftuinlocatie wordt nader bekeken.

Duurzame alternatieven

Nadat in de Transitievisie Warmte de mogelijke alternatieven voor Landgraaf in kaart gebracht zijn, bekijken we als gemeente de uitvoering op buurt- of wijkniveau. En de mogelijkheden voor duurzame alternatieven. Natuurlijk moet deze alternatieven betaalbaar zijn. Voor woningeigenaren en huurders, maar ook voor gebouweigenaren, netbeheerders, warmtebedrijven, gemeenten en andere partijen.

Uitvoeringsplan

In het uitvoeringsplan wordt het alternatief in detail op buurt- of wijkniveau uitgewerkt. In samenwerking met alle bewoners en belanghebbenden van de betreffende buurt of wijk.

Dit levert een goed beeld op van:

  • het draagvlak voor de Transitievisie Warmte;
  • de maatregelen die genomen gaan worden;
  • de kosten die hiermee gemoeid zijn en voor wie die kosten zijn;
  • de planning van de werkzaamheden;
  • de 'koppelkansen' die er zijn met andere werkzaamheden, denk aan bijvoorbeeld vernieuwing van het riool.

Planning

In 2021 moet de gemeente de Transitievisie Warmte gereed hebben. Daarna wordt gestart met het uitwerken van een uitvoeringsplan per wijk of buurt. Via deze website en onze sociale media wordt u op de hoogte gehouden van de ontwikkeling rondom deze warmtetransitie.

Duurzaamheidskrant Parkstad

In januari 2021 hebben we samen met de andere Parkstadgemeenten de Duurzaamheidskrant Parkstad uitgebracht en verspreid. In de krant bespreken we alle relevante onderwerpen, zoals de Regionale EnergieStrategie (RES), de TransitievisieWarmte en de opgave waar we met de energietransitie voor staan. 

Interesse? Bekijk dan de Duurzaamheidskrant op de website van Parkstad Limburg.

Discussie

Er is veel discussie over wonen zonder aardgas.

  • Over de snelheid van het tijdspad, de transitie, naar aardgasvrij wonen;
  • Over de manier waarop de overheid dat wil;
  • Over de financiering ervan;
  • Over de betrokkenheid en de inbreng van de burgers daarbij.

Feit is dat aardgas opraakt en dat we afgesproken hebben dat 2050 de hele ‘gebouwde omgeving’ aardgasvrij moet zijn.

Hieronder bespreken we enkele discussiepunten en beantwoorden we vragen.

In Duitsland krijgen de burgers juist geld wanneer ze hun huis gaan verwarmen met gas.

Dat klopt. In Duitsland worden woningen nog met kolen en stookolie verwarmd. Dat stoot veel meer CO2 uit dan aardgas. Duitsland wil dat snel uit faseren. Daarom kan men met maximaal 40 procent subsidie overstappen naar een duurzaam alternatief voor kolen of stookolie. Of, waar dit niet mogelijk is, op hybride warmtepompen, die hernieuwbare elektriciteit gebruiken en voor een klein deel aardgas. Maar ook in Duitsland moeten alle woningen en gebouwen, net als in Nederland, uiterlijk 2050 volledig duurzaam zijn.

Het gas raakt niet op!

In Nederland raakt het aardgas op. De aardgaskraan in Groningen gaat in 2022 dicht. Dan zijn we afhankelijk van een paar kleine gasvelden in Nederland en van het buitenland, bijvoorbeeld van gas uit Rusland. De vraag is of we afhankelijk willen zijn van andere landen voor het verwarmen van onze woningen?

Waarom niet eerst alle huizen in Nederland isoleren?

De eerste stap is het isoleren van je huis om energie te besparen. De kosten hiervan kunnen binnen een paar jaar worden terugverdiend. Maar daarmee alleen redden we het niet. We zullen meer moeten doen om de opwarming van het klimaat te stoppen. Vandaar dat we naast isoleren ook andere stappen moeten nemen om CO2 neutraal en dus fossielvrij te worden.

Kan de overheid mij verplichten om van het gas af te gaan? Zo ja, word ik dan gecompenseerd?

Er zijn op dit moment nog geen wettelijke mogelijkheden om af te dwingen dat wijken aardgasvrij worden. Het is de gemeente (nog) niet toegestaan om de gaslevering eenzijdig stop te zetten. Op dit moment wordt gewerkt aan een wetswijziging dat de bevoegdheden van gemeenten uitbreidt, maar het is nog onzeker hoe en wanneer die bevoegdheden er precies komen. Dat staat los van financiering, subsidie of compensatie.

In mijn omgeving zijn geen lopende projecten met het realiseren van andere energiebronnen. Wat nu?

U kunt uw gemeente vragen of en wanneer projecten gepland zijn of zelf met een straat/buurt initiatief nemen.

Wat is het alternatief?

In de Transitievisie Warmte wordt per buurt aangegeven wat het alternatief is. Bovendien wordt hierin aangegeven welke buurten de beste kansen hebben en waar gestart wordt met een uitvoeringsplan. 

  • Als er voor uw buurt nog geen plannen zijn of gemaakt worden, kunt u uw woning isoleren, een HR ketel met een hoger rendement of een hybride warmtepomp met een HR-ketel gebruiken totdat u naar een alternatief op aardgas gaat.
  • Collectieve (met de hele wijk of buurt samen) oplossingen zoals warmtenetten worden per buurt of wijk uitgerold en individuele oplossingen als warmtepompen vaak ook. Omdat de energie-infrastructuur en uw aansluiting hierop moet worden aangepast.

Gaat de gemeente buurten collectief aanpakken die nu nog allemaal op het gas zitten? Of gaat dit individueel?

Als alternatief wordt voor de komende 10 jaar gekeken naar:

  • Een individuele warmtepomp.
  • Een collectief warmtenet met een duurzame bron die meer dan 70 graden warmte aan het warmtenet levert.
  • Een collectief warmtenet met een lage temperatuur warmtebron die met een warmtepomp wordt naverwarmd voor warm water en ruimteverwarming. Soms wordt hier ook duurzame koude geleverd.

De kosten voor deze transitie zijn vele malen hoger dan gas importeren, of de bewoners in Friesland schadeloos stellen voor gebreken in hun huis! Waarom niet daar eerst aan werken?

Door gas te importeren verminderen we de uitstoot van broeikasgassen niet. Dat is juist het doel van het Klimaatakkoord. Compensatie van schade door winning van aardgas is nodig, maar draagt ook niet bij aan het doel van het Klimaatakkoord.

Moet ik van aanbieder veranderen?

Dat mag u zelf bepalen.

Als energie uit een andere bron duurder is, waarom zou ik dan meer geld uitgeven?

De kosten van aardgas worden duurder. Het kabinet verhoogt de energiebelasting voor aardgas en verlaagt de energiebelasting voor elektriciteit. De overheid wil hiermee stimuleren dat huishoudens vaker kiezen voor elektrische warmteopties, zoals warmtepompen. Kijk voor meer informatie op de website van de Rijksoverheid

Leuk deze plannen, maar als je elk dubbeltje moet omdraaien, is investeren in duurzaamheid het laatste waar ik mee bezig ben.

De gemeente streeft naar kostenneutrale alternatieven. Dat wil zeggen dat u niet meer betaalt voor het alternatief dan voor uw gasverbruik. 

Ik verbouw een oud huis. Welke keuzes moet ik nu maken? Isoleren en vloerverwarming is logisch, maar voor de rest?

Bent u al voor advies naar de WoonWijzerWinkel geweest? Daar krijgt u niet alleen advies op maat, maar kunt u ook de alternatieven bekijken.