Van training tot tellen: Vera (22) over haar werk als stembureaulid

Je zit 18 maart voor de zesde keer op het stembureau. Hoe ben je ooit begonnen?

“Mijn vader zit al jaren op het stembureau en werkt bij de gemeente. Hij tipte me. Vanaf je achttiende mag je meedoen, dus toen ben ik meteen ingestapt. Als student is het mooi dat je er iets mee verdient, maar ik vind het vooral leuk en leerzaam. Je ondersteunt je gemeente. Bovendien is het maar één dag werken, plus wat voorbereiding.”

Hoe bereid je je voor? 

“Je volgt een online training via de gemeente. De eerste keer was alles nieuw, want het was ook de eerste keer dat ik zelf mocht stemmen. Dan komt er best veel op je af. Inmiddels doorloop ik de training heel snel.”

Wat leer je in zo’n training? 

“Je leert onder meer waar je op moet letten bij het controleren van identiteitsbewijzen en hoe het hele stemproces is georganiseerd. Je krijgt inzicht in de rolverdeling op het stembureau en in de wet- en regelgeving. We moeten als stembureaulid heel strikt zijn. We mogen geen uitzonderingen maken, ook niet voor bekenden. Dat vind ik juist mooi om te zien, want uiteindelijk gaat het om een eerlijk stemproces.”

Wat vind je het meest interessant aan het werk? 

“Hoeveel werk er achter de organisatie van verkiezingen zit. Er komt veel meer voorbereiding bij kijken dan je op het eerste gezicht zou denken. De gemeente begint al maanden van tevoren en alles is tot in detail en heel zorgvuldig geregeld. Als mijn werk op het stembureau erop zit, gaat het proces achter de schermen nog verder. Dat valt me iedere keer weer op.”

Wat maakt het werk zo leuk dat je telkens opnieuw op het stembureau zit?

“De kleine gesprekjes met mensen die binnenkomen. Soms ook de verrassingen: mensen die vragen op wie ze moeten stemmen. Daar mogen we natuurlijk geen antwoord op geven. Maar de ontmoetingen maken het werk persoonlijk.”

Zijn er bijzondere momenten die je zijn bijgebleven?

“Ik kom altijd veel bekenden tegen. Mensen zijn vaak verbaasd dat ik als jongere op het stembureau zit. Meestal zit ik samen met mensen die ouder zijn dan ik. En soms maak je iets grappigs mee: iemand kwam eens op blote voeten stemmen, midden in de winter. Afgelopen verkiezingen kwam er ook een man van in de tachtig voor het eerst stemmen. Dat vond ik bijzonder.”

Hoe verloopt zo’n verkiezingsdag voor jou, van opening tot het tellen? 

“Het is een lange dag waarin mensen continu binnenlopen om hun stem uit te brengen. Je helpt, controleert stempassen en identiteitsbewijzen, beantwoordt vragen. Om 21.00 uur begint het tellen, en dat kan wel even duren. Afgelopen verkiezingen waren we tot half één ’s nachts bezig. Het tellen is openbaar, maar ik heb nog nooit iemand zien komen kijken. Waarschijnlijk vinden mensen het te laat voor een doordeweekse dag.”

Zou je anderen aanraden om stembureaulid te worden?

“Absoluut. Inmiddels zijn er meerdere mensen in mijn directe omgeving ook stembureaulid. Het werk verbreedt je blik. Het is belangrijk werk: mensen stemmen op personen die keuzes maken voor hun land, provincie of gemeente. Dus het is belangrijk dat het stemproces eerlijk en zorgvuldig verloopt.”