Overlijden, aangifte

Wat is het?

Is een naaste overleden, dan komt er veel op u af. Een uitvaartverzorger weet wat er allemaal geregeld moet worden. Deze verzorgt meestal ook de overlijdensaangifte bij de gemeente.

De aangifte moet worden gedaan in de gemeente waar de persoon is overleden. Aangifte van overlijden is wettelijk verplicht en gebeurt meestal zo snel mogelijk en uiterlijk binnen 6 werkdagen. Deze termijn gaat samen met de wettelijke termijn waarbinnen de begrafenis of crematie plaats moet vinden.

Als nabestaande kunt u ook zelf aangifte doen. U maakt dan een afspraak bij de gemeente. Om aangifte van overlijden te doen zijn diverse documenten nodig. Soms zijn, afhankelijk van specifieke omstandigheden, extra documenten nodig.

Bent u uitvaartondernemer en heeft u Eherkenning niveau 3? Dan regelt u de aangifte van een overlijden online, bovenaan deze pagina.

Bij een overlijden moet veel geregeld worden. Lees hier meer informatie: Overlijden: wat moet ik regelen? | Rijksoverheid.nl

Hoe werkt het?

Termijn begraven of cremeren

Een overledene mag op zijn vroegst 36 uur na het overlijden begraven of gecremeerd worden. En niet later dan 6 werkdagen na het overlijden. Er zijn uitzonderingen mogelijk. Bijvoorbeeld als er familie uit het buitenland moet komen om bij de uitvaart te zijn. Dan is er extra toestemming voor uitstel nodig van de burgemeester.

Wilt u een kortere periode dan 36 uur? Dan heeft u toestemming nodig van de officier van justitie en de burgemeester van de gemeente waar de persoon overleed. Dit kan de uitvaartondernemer of een nabestaande aanvragen.

Meer informatie: Wanneer mag ik een overledene laten begraven of cremeren? | Rijksoverheid.nl

Registratie van overlijden bij gemeente

Als de aangifte is gedaan maakt de ambtenaar van de burgerlijke stand een overlijdensakte op. Deze akte wordt bewaard in de registers van de burgerlijke stand. Het overlijden wordt ook meteen geregistreerd in de basisregistratie personen (BRP). Lees bij ‘Wat moet ik meenemen’ welke documenten precies nodig zijn om aangifte te doen.

Nadat de overlijdensakte is opgemaakt ontvangt u:

• Een uittreksel van de overlijdensakte
• Een verlof (toestemming) tot begraven of cremeren
• Uitstel (indien van toepassing)

Deze documenten worden meteen na verwerking veilig digitaal naar u verstuurd. De originelen ontvangt u later per post. Als u aan de balie aangifte komt doen krijgt u de documenten meteen mee.

Let op! Er kunnen omstandigheden zijn waardoor een overlijden niet standaard is en het verwerken iets langer kan duren:

• Heeft de overledene aangegeven dat hij of zij het lichaam aan de wetenschap wil geven? U heeft hiervan een origineel bewijs nodig bij het doen van de aangifte. Dan krijgt u een document met het ‘verlof tot ontleding’. Een traditionele uitvaart is in dit geval vaak niet mogelijk.
• Bij een niet natuurlijk overlijden ontvangt de gemeente een ‘Verklaring van geen bezwaar’ van het Openbaar Ministerie.
• Bij een lijkvinding doet de politie aangifte bij de gemeente met een proces- verbaal. 

Registratie van overlijden bij instanties

Veel overheidsinstanties krijgen automatisch bericht krijgen van een overlijden, zoals o.a. Belastingdienst, SVB, UWV, Zorgverzekeraars, RDW en pensioenfondsen.

Enkele instanties die nabestaanden zelf moeten informeren zijn bijvoorbeeld: banken, particuliere verzekeringen, energieleveranciers, verhuurder of hypotheekverstrekker, werkgever, abonnementen en lidmaatschappen.

Kijk voor meer informatie en uitgebreide checklist op: Overlijden: wat moet ik regelen? | Rijksoverheid.nl

Wat moet ik doen?

Online aangifte

Als uitvaartverzorger kunt u online een aangifte van overlijden doen. Hiervoor heeft u eHerkenning (niveau 3) nodig. Zie bovenaan deze pagina. Lees hier meer over eHerkenning. Digitale aangiftes per e-mail worden niet in behandeling genomen.

Let op! Aangifte van lijkvinding of een levenloos geboren kind is online niet mogelijk.

Afspraak maken

Kunt u de aangifte van overlijden niet digitaal doen of wilt u als nabestaande de aangifte doen? U komt persoonlijk naar de gemeente. Maak dan de afspraak ‘Overlijdensaangifte’. Dit kunt u online doen of telefonisch via 14 045.

Heeft u al een overlijdensaangifte gedaan, maar heeft u nog niet alle benodigde bijlagen aangeleverd, gebruik dan het online formulier Nasturen van bijlagen.

Wat moet ik meenemen?

Neem de volgende documenten mee naar uw afspraak of upload deze documenten bij een online aangifte:

• Een verklaring van overlijden (A-verklaring), ingevuld door een arts (natuurlijk overlijden) of gemeentelijke lijkschouwer (niet-natuurlijk overlijden)
• B-enveloppe met daarin het formulier van de arts over de oorzaak van het overlijden;
• Bij persoonlijke aangifte: geldig legitimatiebewijs van de aangever;

Daarnaast, indien van toepassing:

• Als uitstel van de crematie of begrafenis nodig is: een schriftelijk verzoek hiervoor met vermelding van de reden van uitstel.
• Het originele getekende terbeschikkingstellings-codicil (of notariële akte) als de overledene het lichaam ter beschikking stelt voor de wetenschap. Deze verklaring wordt bewaard bij het ziekenhuis of medisch-wetenschappelijk instituut en is meestal bekend bij de huisarts en nabestaanden.
• Eventueel een trouwboekje, als u het overlijden hierin wilt laten opnemen.

Wat kost het?

Aangifte van overlijden doen is gratis. Een afschrift of uittreksel van de betreffende akte kost € 17,80.

Hoelang duurt het?

Een overlijden wordt meteen of zo snel mogelijk verwerkt in de registers van de burgerlijke stand en de BRP. De verwerking van een overlijden kan iets langer duren als documenten niet compleet zijn of als er bijzondere omstandigheden zijn.  

Extra informatie

Is iemand uit Nederland in het buitenland overleden?

Dan geeft u dit door aan de gemeente waar deze persoon woonde. Hiervoor hebt u een (gelegaliseerde) overlijdensakte nodig uit de plaats waar de persoon is overleden. U kunt hiervoor contact opnemen met de Nederlandse ambassade of het consulaat. Is er in het land waar u bent geen Nederlandse diplomatieke post? Dan kunt u naar de ambassade gaan van een ander EU-land. Of neem contact op met uw reisorganisatie of lokale politie. Meer informatie vindt u op de website van de Rijksoverheid.

Wilt u de overledene naar een ander land vervoeren?

Wilt u een overledene naar het buitenland vervoeren voor een begrafenis of crematie? Dan heeft u een laissez-passer (lijkenpas) nodig. Deze wordt gemaakt door de gemeente waar de persoon is overleden. Dit is een vervoerbewijs dat toestemming geeft voor het transport. 

De regels voor een uitvaart in het buitenland verschillen per land. Een internationale uitvaartondernemer weet wat er nodig is en kan alles voor u regelen. Meer informatie vindt u op de website van de Rijksoverheid: www.nederlandwereldwijd.nl

Zijn er geen nabestaanden?

Zijn er geen familieleden, nabestaanden of andere betrokken personen (bijvoorbeeld vrienden of kennissen) die een uitvaart kunnen of willen regelen? Dan kan de gemeente onder bepaalde voorwaarden opdracht geven voor een uitvaart. De gemeente zal eerst op zoek gaan naar nabestaanden. 

Bij een gemeentelijke uitvaart zijn in principe geen anderen aanwezig. De gemeente regelt een technische crematie als specifieke wensen van een overledene niet bekend zijn. De kosten kunnen achteraf verhaald worden op de nalatenschap en bloed- en/of aanverwanten, als deze er zijn. Ook als een erfenis wordt verworpen. Neem in dit geval altijd eerst contact op met de gemeente waar de overledene zich bevindt.