Tijdelijke noodopvang
De gemeente Landgraaf verleent medewerking aan de tijdelijke noodopvang van asielzoekers op het terrein van Megaland. Het gaat om noodopvang voor maximaal 300 personen. De noodopvang wordt gerealiseerd in de periode van november 2026 tot en met mei 2027 en van september 2027 tot en met mei 2028. Daarmee voldoen we aan de wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet.
Veelgestelde vragen noodopvang Spreidingswet op de locatie Megaland
Waarom komt er een tijdelijke noodopvang in Landgraaf?
Het aantal asielzoekers dat zich bij de aanmeldcentra meldt, is groter dan daar kan worden opgevangen. Daarnaast zorgt de huidige woningmarkt ervoor dat statushouders langer moeten wachten op een woning, waardoor opvanglocaties vol raken.
Daarom worden asielzoekers tijdelijk elders in het land opgevangen. Deze tijdelijke opvanglocaties zijn een soort "wachtkamer" voor asielzoekerscentra. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) biedt asielzoekers onderdak tijdens de asielprocedure. Wanneer iemand een verblijfsvergunning krijgt, wordt deze persoon statushouder en blijft meestal in een opvanglocatie totdat een woning beschikbaar is.
Wat zijn de verschillen tussen asielzoekers, statushouders en Oekraïense vluchtelingen?
Een asielzoeker is iemand die zijn land ontvlucht omdat het daar niet veilig is. Wanneer deze persoon in een veilig land bescherming aanvraagt, wordt hij of zij asielzoeker. Het COA is verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers maar door de Spreidingswet hebben gemeenten hier nu ook een taak in.
Een asielzoeker die een verblijfsvergunning krijgt van de IND, wordt daarmee een vergunninghouder (dit noemden we vroeger statushouder). Gemeenten zijn verplicht jaarlijks een aantal statushouders te huisvesten in woningen.
Een Oekraïense vluchteling is een Oekraïner die op grond van Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne bescherming geniet en door de gemeenten opgevangen moet worden.
Wie komen er naar de tijdelijke noodopvang?
Er worden asielzoekers opgevangen die wachten op een besluit van de IND over hun asielaanvraag. De tijdelijke noodopvang is niet bedoeld voor Oekraïense ontheemden of mensen uit veilige landen.
Hoeveel mensen worden er opgevangen?
Op de locatie worden maximaal 300 asielzoekers opgevangen.
Waarom heeft Landgraaf gekozen voor 300 asielzoekers?
Het aantal van 300 opvangplaatsen is vastgesteld op basis van gesprekken tussen de gemeente en betrokken partners en sluit aan bij de wettelijke taak Spreidingswet. Hierbij is gekeken naar de beschikbare ruimte, de mogelijkheden voor beheer en begeleiding en de bijdrage die Landgraaf moet leveren in het om te voldoen aan de wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet.
Daarnaast kunnen bij een opvang van ongeveer 300 personen voorzieningen zoals dagbesteding, begeleiding en beveiliging volledig op de locatie zelf worden georganiseerd. Ook kan dan 24 uur per dag toezicht en beveiliging worden geregeld.
Waarom wordt deze tijdelijke noodopvang in de gemeente ingericht?
Het COA heeft onvoldoende opvangplaatsen beschikbaar voor alle asielzoekers. Ook voor de gemeente Landgraaf geldt een wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet. De minister van Asiel en Migratie heeft de gemeente Landgraaf daarom gevraagd tijdelijke noodopvang mogelijk te maken op het terrein van Megaland.
Waarom zijn inwoners niet vooraf gevraagd naar hun mening?
Zoals gezegd betreft het een wettelijke verplichting en daarnaast is de nood aan opvang zo groot dat geen ruimte was voor een burgerraadpleging. Het gaat om een tijdelijke noodopvangvoorziening die ook goed aansluit bij de goede ervaringen uit 2023.
Waarom is gekozen voor deze locatie?
Gezien de urgente situatie en het dringende verzoek van de minister is gezocht naar een locatie in onze gemeente die op korte termijn geschikt te maken is. De locatie is qua afmeting geschikt voor opvang en biedt voldoende ruimte om alle voorzieningen te realiseren. Daarnaast is het terrein goed af te bakenen en hebben we goede ervaringen met deze locatie in 2023.
Hoelang duurt de tijdelijke noodopvang?
De opvang is tijdelijk en duurt van november 2026 tot en met mei 2027 en van september 2027 tot en met mei 2028. Daarmee voldoen we aan de wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet. Tijdens deze periodes blijft het terrein van Megaland beschikbaar voor de reguliere activiteiten en evenementen. De inrichting van de noodopvang wordt momenteel verder uitgewerkt. De werkzaamheden hiervoor starten naar verwachting vanaf 12 oktober 2026.
Hoe wordt de tijdelijke noodopvang ingericht?
Er zijn woonunits geplaatst voor maximaal vier personen per unit. Daarnaast zijn er voorzieningen zoals sanitair, eetruimtes en ruimtes voor dagbesteding.
Het terrein is omheind, voorzien van cameratoezicht en er is 24 uur per dag begeleiding, toezicht en beveiliging aanwezig.
Hoe gaat de opvang in zijn werk?
Een professionele beheerorganisatie verzorgt de inrichting, het onderhoud, de veiligheid, de dagbesteding, de maaltijden en de begeleiding van bewoners. Bij aankomst krijgen bewoners uitleg over de huis- en gedragsregels. Overdag mogen bewoners het terrein verlaten. Tussen 22.00 uur en 07.00 uur worden zij geacht op het terrein aanwezig te zijn.
Waarom stonden er al portocabins op het terrein van Megaland?
De portcabins die al op het Megaland terrein stonden, maken geen onderdeel uit van de noodopvang voor asielzoekers. De eigenaar van de portocabins had tijdelijk geen ruimte om de units elders op te slaan. Daarom waren deze, in overleg met Megaland, op het terrein geplaatst. Dit is niet toegestaan. De gemeente is niet betrokken bij deze opslag en heeft aan Megaland laten weten dat deze cabins verwijderd moeten worden.
Kan de gemeente in de toekomst nogmaals verplicht worden om asielzoekers op te vangen?
Ja, dat kan in het kader van de Spreidingswet vanaf 2029.
Wat zijn ervaringen bij andere opvanglocaties?
Uit onze eigen ervaring en andere gemeenten in Zuid-Limburg weten we dat de opvang veilig is. Er wordt gewerkt met duidelijke huisregels en beveiliging.
Hoe wordt de omgeving geïnformeerd?
Omwonenden zijn geïnformeerd via gemeentelijke communicatiekanalen, brieven en de gemeentelijke website.
Komt er ook een open dag?
De omwonenden worden per brief geïnformeerd over de noodopvang en uitgenodigd voor een inloopochtend. Medewerkers van de gemeente en andere betrokken organisaties zijn aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.
Waar komen de asielzoekers vandaan?
De samenstelling van de groep asielzoekers wordt bepaald door het COA. De samenstelling kan gedurende de opvangperiode veranderen. Het zijn geen Veiligelanders (afkomstig uit landen die als veilig worden beschouwd zoals Marokko en Tunesië).
Wat doen de asielzoekers de hele dag?
Er worden activiteiten georganiseerd zoals taalles, sport en recreatieve activiteiten. Bewoners mogen overdag het terrein verlaten. Omdat contact met het thuisfront enorm belangrijk is voor de asielzoekers, is er ook voldoende wifi op het terrein aanwezig.
Wordt er onderwijs geregeld?
Ja. Voor leerplichtige kinderen wordt onderwijs georganiseerd. Daarnaast wordt taalonderwijs voor volwassenen aangeboden.
Hoe wordt met asielzoekers gecommuniceerd?
Veel bewoners spreken Engels. Daarnaast worden waar nodig tolken ingezet voor mondelinge en schriftelijke communicatie.
Krijgen de asielzoekers zelf geld?
Ja. Asielzoekers ontvangen van het COA een beperkte weekvergoeding (in 2026 €15,19) voor persoonlijke uitgaven en verzorgingsproducten. Daarnaast krijgen zij onderdak, maaltijden en toegang tot sanitaire voorzieningen.
Krijgen deze asielzoekers voorrang op een huurwoning?
Nee. De bewoners van de tijdelijke noodopvang verlaten de locatie weer wanneer zij doorstromen naar een andere opvanglocatie.
Hoe ziet de locatie eruit?
De locatie bestaat uit woonunits, sanitair, eetruimtes, sportvoorzieningen en ruimtes voor activiteiten. De bewoners verblijven gezamenlijk op het terrein en krijgen begeleiding en dagbesteding aangeboden.
Hoe zit het met de veiligheid rondom de opvanglocatie?
De tijdelijke bewoners van de opvanglocatie zijn mensen die hun thuisland ontvlucht zijn als gevolg van oorlog en geweld en op zoek zijn naar een veilige woonplek. Zij hebben als doel om een Nederlandse verblijfsvergunning of paspoort te krijgen. Zij hebben een persoonlijk belang om zich netjes te gedragen. Zo niet, dan brengen zij hun asielprocedure in gevaar. De gemeente heeft oog voor de veiligheid en neemt hiervoor maatregelen. Het hele terrein wordt omheind door hekken. Hier wordt iedereen die het terrein betreedt of verlaat geregistreerd. Er is permanent beveiliging op en rondom de opvanglocatie; van 22.00 uur 's avonds tot 7 uur 's ochtends moeten de asielzoekers binnen de opvanglocatie aanwezig zijn. Op het terrein zelf zorgt de beheerder voor camerabewaking en de aanwezigheid van beveiligers. De gemeente heeft nauw contact met de politie. Bij spoed kunt u bellen met de politie, bereikbaar via 112. Bij minder spoed kunt u bellen met 0900- 8844.
Wie heeft toegang tot de opvanglocatie?
Bewoners, medewerkers en vrijwilligers hebben toegang. Er vindt toegangscontrole plaats.
Wordt geregistreerd wie op de opvanglocatie komt en vertrekt?
Ja. Er wordt bijgehouden wie aanwezig is op het terrein. Ook bezoekers worden gecontroleerd voordat zij toegang krijgen.
Hoe zorgt de gemeente ervoor dat asielzoekers zich netjes gedragen?
Bij aankomst ontvangen bewoners informatie over de huis- en gedragsregels. Deze huis- en gedragsregels moeten door de asielzoekers worden ondertekend. Daarnaast zijn begeleiding, toezicht en beveiliging aanwezig.
Wat zijn de huisregels die gelden voor de asielzoekers?
De huisregels bevatten afspraken over gedrag, verblijf op het terrein en het opvolgen van aanwijzingen van beheer en beveiliging. Bewoners worden geacht zich hieraan te houden.
Wat gebeurt er als bewoners zich niet aan de huisregels houden?
Bij overtredingen kunnen maatregelen worden genomen, variërend van waarschuwingen tot inschakeling van politie of overplaatsing naar een andere opvanglocatie. Bewoners worden vooraf geïnformeerd over deze regels en consequenties.
Gaat de opvang de gemeente geld kosten?
Nee, alle kosten die gemaakt worden, worden integraal vergoed door het COA. Buiten de gedeclareerde kosten ontvangt de gemeente geen andere vergoeding.
Zijn de asielzoekers medisch gescreend voordat ze komen?
De asielzoekers worden regelmatig gescreend: bij medische problemen zijn zij bij een arts geweest. Hierbij werken wij nauw samen met GZA, een zelfstandige zorgorganisatie die de zorg regelt voor o.a. asielzoekers en vluchtelingen. Om de lokale gezondheidsdiensten niet extra te belasten, is er op het terrein regelmatig een basisarts aanwezig.
Wat kan ik doen om als vrijwilliger te helpen?
Wat fijn dat u wilt helpen! Wij horen het graag als u zich op de een of andere manier wilt inzetten. Wilt u zich aanmelden als vrijwilliger, neem dan contact op via opvang-megaland@imaprojects.nl.
Kunnen omwonenden terecht met vragen of zorgen?
Ja. Omwonenden kunnen contact opnemen met de gemeente via gemeente@landgraaf.nl of telefoonnummer 14 045. Daarnaast informeren wij omwonenden gedurende de opvangperiode over belangrijke ontwikkelingen.